CMK m.225/2'de yer alan 'Mahkeme, fiilin nitelendirilmesinde iddia ve savunmalarla bağlı değildir' ilkesi (iura novit curia), 'davasız yargılama olmaz' (CMK m.225/1) ilkesini nasıl dengeler?

'Davasız yargılama olmaz' ilkesi (CMK m.225/1), mahkemenin yargılama yapacağı 'fiili' iddianamede anlatılan olayla sınırlar. Mahkeme, iddianame dışındaki bir fiilden dolayı hüküm kuramaz. 'Mahkemenin hukuki niteleme ile bağlı olmaması' ilkesi (CMK m.225/2) ise, mahkemenin, iddianamede anlatılan bu fiile uygulanacak hukuk kuralını (yani suçun adını ve ilgili kanun maddesini) serbestçe belirleyebileceği anlamına gelir. Bu iki ilke birbirini dengeler: Mahkeme iddianamedeki 'olay' ile bağlıdır ama o olayın 'hukuki tanımı' ile bağlı değildir. Savcının bir eylemi hırsızlık olarak nitelemesine rağmen, mahkeme aynı eylemin aslında güveni kötüye kullanma suçunu oluşturduğuna karar verebilir. Ancak bunu yaparken, CMK m.226 uyarınca sanığa ek savunma hakkı tanımak zorundadır.