İYUK m. 27/2, YD kararı verilebilmesi için 'idari işlemin açıkça hukuka aykırı olması' şartını aramaktadır. Bu 'açıkça' kelimesi, ne tür bir hukuka aykırılığı ifade eder? Mahkemenin, davanın esasına girip detaylı bir inceleme yapmadan, ilk bakışta (prima facie) tespit edebileceği bir aykırılık mı kastedilmektedir? Bu kriterin, mahkemenin davanın esası hakkında erken bir karar vermesini önleme işlevini tartışınız.

İYUK m. 27/2'deki 'açıkça' hukuka aykırı olma şartı, YD kararının istisnai bir tedbir olmasının bir sonucudur. Bu ifade, her türlü hukuka aykırılık iddiasının YD kararı için yeterli olmadığını, aykırılığın 'bariz', 'kolayca görülebilir' ve 'ciddi şüphe uyandırır' nitelikte olması gerektiğini belirtir. 'Açıkça' Kavramının Anlamı: Evet, bu kavram, mahkemenin davanın esasına girip tüm delilleri tartıştığı nihai bir hukuka aykırılık tespiti değil, dosyanın ilk incelenmesinde, ilk bakışta (prima facie) fark edilebilen bir hukuka aykırılığı ifade eder. Bu aykırılık şu şekillerde olabilir: - Yetki veya Şekil Unsurunda Ağır Sakatlık: İşlemi yapan idarenin o konuda hiç yetkisi olmaması, kanunda öngörülen asli şekil kurallarına (örneğin, savunma alınması gereken bir işlemde hiç savunma alınmaması) uyulmaması. - Sebep Unsurunun Yokluğu: İşlemin dayandığı somut bir sebebin hiç olmaması veya gösterilen sebebin gerçek olmadığının kolayca anlaşılması. - Konu Unsurunda Açık Aykırılık: İşlemin konusunun kanuna veya Anayasa'ya bariz bir şekilde aykırı olması. - Üst Hukuk Normuna Açık Aykırılık: İdari işlemin, dayandığı kanuna, yönetmeliğe veya Anayasa Mahkemesi/Danıştay'ın yerleşik bir içtihadına açıkça aykırı olması. Erken Karar Vermeyi Önleme İşlevi: Bu kriter, mahkemenin YD aşamasında davanın esası hakkında bir 'ön karar' vermesini engeller. YD, bir tedbir kararıdır, davanın kendisi değildir. Eğer her türlü hukuka aykırılık iddiası YD için yeterli görülseydi, mahkeme henüz idarenin savunmasını almadan, tüm delilleri toplamadan davanın esası hakkında bir kanaat oluşturmuş olurdu. Bu, 'adil yargılanma hakkı' ve 'tarafların eşitliği' ilkesini zedelerdi. 'Açıkça' kriteri, mahkemeye şu mesajı verir: 'Davanın esasına girme, detaylı delil tartışması yapma. Sadece dosyanın mevcut durumuna göre, ilk bakışta çok bariz ve ciddi bir hukuka aykırılık görüyorsan ve diğer şart da (telafisi güç zarar) varsa, o zaman işlemi geçici olarak durdur.' Bu, YD kurumunun amacına uygun kullanılmasını ve davanın esasına ilişkin nihai kararın, tüm yargılama süreci tamamlandıktan sonra verilmesini sağlar.