Bir memur hakkında verilen disiplin cezasının iptali istemiyle açılan davada, İdare Mahkemesi, işlemin 'açıkça hukuka aykırı olduğu' ve 'telafisi güç zarar doğuracağı' gerekçesiyle YD kararı vermiştir. İdare bu karara rağmen disiplin cezasını uygulamaya devam ederse (örneğin, maaş kesintisini yapmaya devam ederse), bu durum idare ve ilgili kamu görevlisi açısından hangi hukuki ve cezai sorumlulukları doğurur? Memurun bu durumda başvurabileceği hukuki yollar nelerdir?
İdarenin, kesin ve yürütülmesi zorunlu bir yargı kararını (YD kararı da bu niteliktedir) uygulamaması, hukuk devleti ilkesinin en ağır ihlallerinden biridir. Bu durum, hem idare hem de sorumlu kamu görevlileri açısından ciddi sonuçlar doğurur. 1. İdare Açısından Sorumluluk (Hukuki Sorumluluk): - Tam Yargı Davası (Tazminat): YD kararına rağmen maaş kesintisi uygulanmaya devam ettiği için memurun uğradığı maddi zararlar (kesilen maaş tutarı ve faizi) ile bu hukuka aykırı uygulama nedeniyle yaşadığı elem, üzüntü ve stresten dolayı manevi zararlarının tazmini için, İYUK m. 28 uyarınca idare aleyhine yeni bir 'tam yargı davası' açılabilir. - Kararın Uygulanması İçin Başvuru: Memur, kararı uygulamayan idareye, kararın gereğini derhal yerine getirmesi için ihtar niteliğinde bir başvuru yapabilir. 2. Kamu Görevlisi Açısından Sorumluluk (Cezai ve Disiplin Sorumluluğu): - Suç Duyurusu: YD kararını uygulamamakla görevli ve yetkili olan (örneğin, ödemeyi yapması gereken harcama yetkilisi, birim amiri vb.) kamu görevlileri, TCK m. 257'de düzenlenen 'görevi kötüye kullanma' suçunu işlemiş olurlar. Memur, bu görevliler hakkında Cumhuriyet Başsavcılığı'na 'suç duyurusunda' bulunabilir. Savcılık, 4483 sayılı Kanun uyarınca ilgili merciden soruşturma izni isteyerek süreci başlatır. - Disiplin Soruşturması: Yargı kararını uygulamamak, aynı zamanda ağır bir disiplin suçudur. Memur, kararı uygulamayan amirler hakkında, bir üst amire veya ilgili denetim birimlerine (örneğin, bakanlık teftiş kurulu) şikayette bulunarak 'disiplin soruşturması' açılmasını talep edebilir. Özetle, memurun başvurabileceği yollar şunlardır: 1. İdareye karşı, uğradığı maddi ve manevi zararlar için tazminat davası açmak. 2. Sorumlu kamu görevlileri hakkında Cumhuriyet Başsavcılığı'na suç duyurusunda bulunmak. 3. Sorumlu kamu görevlileri hakkında üst makamlara disiplin soruşturması açılması için şikayette bulunmak.