CMK m. 54 gerekçesinde, yeminin cezaî sonuçlarının tanık tarafından önceden bilinmesinin, doğrunun söylenme olasılığını artıracağı belirtilmiştir. Bu 'cezai sonuç' nedir? Yalan tanıklık suçunun (TCK m. 272) unsurlarını ve cezasını kısaca açıklayınız. Yeminsiz dinlenen bir tanığın gerçeğe aykırı beyanda bulunması, TCK m. 272 açısından suç oluşturur mu?

CMK m. 54 gerekçesinde atıf yapılan 'cezai sonuç', TCK m. 272'de düzenlenen 'yalan tanıklık' suçudur. Bu suç, adliyeye karşı işlenen suçlar arasında yer alır ve amacı, yargılamanın en önemli delillerinden biri olan tanık beyanının güvenilirliğini koruyarak, adaletin doğru tecelli etmesini sağlamaktır. **Yalan Tanıklık Suçunun (TCK m. 272) Unsurları:** 1. **Fail:** Hukuken 'tanık' sıfatıyla dinlenen herhangi bir kişi olabilir. 2. **Fiil:** Yetkili bir merci (mahkeme, savcı vb.) önünde, bilerek ve isteyerek gerçeğe aykırı beyanda bulunmak veya gerçeği bildiği halde gizlemektir. 3. **Manevi Unsur:** Suç, 'kasten' işlenir. Failin, söylediğinin yalan olduğunu bilmesi ve bu yalan beyanıyla adaleti yanıltmayı istemesi gerekir. Yanlış hatırlama, unutma gibi durumlar kastı ortadan kaldırır. 4. **Hukuka Aykırılık:** Beyanın, hukuken geçerli bir tanıklık sırasında yapılması gerekir. **Cezası:** Suçun temel hali için iki yıldan dört yıla kadar hapis cezası öngörülmüştür. Suçun, mahkeme huzurunda veya yemin ettirilerek dinlenen tanık tarafından işlenmesi gibi nitelikli hallerde ceza artırılır. **Yeminsiz Tanığın Durumu:** TCK m. 272/1'in lafzı 'Hukuken tanık dinlemeye yetkili kişi veya kurul önünde gerçeğe aykırı olarak tanıklık yapan kimseye...' şeklindedir. Suçun temel halinin oluşması için yemin şart değildir. Yeminsiz dinlenen bir tanık da (örneğin CMK m. 50'ye göre yeminden çekinme hakkı olanlar), eğer bilerek ve isteyerek gerçeğe aykırı beyanda bulunursa yalan tanıklık suçunu işlemiş olur. Ancak, TCK m. 272/2'de 'yemin ettirilerek' dinlenen tanık tarafından suçun işlenmesi, cezanın artırılmasını gerektiren bir 'nitelikli hal' olarak düzenlenmiştir. Dolayısıyla, yeminsiz tanığın yalan beyanı suçun temel halini, yeminli tanığın yalan beyanı ise suçun nitelikli halini oluşturur.