Yürütmenin durdurulması (YD) kararı ile bir idari davanın esası hakkında verilen 'iptal kararı' arasındaki temel farklar nelerdir? Bir YD kararının, dava konusu idari işlemin hukuki varlığı üzerindeki etkisi ile bir iptal kararının etkisi arasındaki farkı, 'geçicilik' ve 'kesinlik' kavramları üzerinden açıklayınız.

YD kararı ile iptal kararı, idari yargılamada tamamen farklı hukuki niteliklere ve sonuçlara sahip iki ayrı karardır. Aralarındaki temel farklar şunlardır: **1) Hukuki Nitelik ve Amaç:** - **YD Kararı:** İptal davası devam ederken, dava konusu işlemin uygulanmasını geçici olarak durduran bir 'tedbir' kararıdır. Amacı, yargılama sonuçlanana kadar telafisi güç zararların doğmasını önlemektir. Davanın esasını çözmez. - **İptal Kararı:** Davanın esası hakkında verilen, uyuşmazlığı sona erdiren bir 'nihai karar'dır. Amacı, hukuka aykırı olduğu tespit edilen idari işlemi ortadan kaldırmaktır. **2) Etki (Geçicilik vs. Kesinlik):** - **YD Kararının Etkisi (Geçici):** YD kararı, idari işlemin hukuki varlığını ortadan kaldırmaz, sadece onun 'icrailik' (uygulanabilirlik) özelliğini dava sonuna kadar 'askıya alır'. İşlemin yürütmesini erteler. Bu etki, davanın esası hakkında karar verilinceye kadar devam eder. Dava reddedilirse, YD kararı kendiliğinden kalkar ve işlem yeniden icra edilebilir hale gelir. Bu nedenle YD kararı 'geçici'dir. - **İptal Kararısının Etkisi (Kesin ve Ortadan Kaldırıcı):** İptal kararı, dava konusu idari işlemi 'yapıldığı andan itibaren' (ex tunc) geçerli olacak şekilde hukuki alemden tamamen siler. İşlem hiç yapılmamış sayılır. Bu etki, kararın kesinleşmesiyle birlikte 'kesin' ve 'kalıcı'dır. **Özetle:** YD kararı, hukuka aykırı olduğu düşünülen bir işlemi geçici olarak 'dondururken', iptal kararı o işlemi hukuken 'yok eder'.