Yargıtay 4. Ceza Dairesi'nin 2021/20045 E., 2024/396 K. sayılı kararında geçen 'Terbiyesiz herif, lan.' ifadesi hakaret sayılmamıştır. Bu ifadeyi, Türk toplumundaki kültürel kodlar ve dilin kullanımı açısından değerlendirerek, bir sözün 'hakaret' olup olmadığının belirlenmesinde 'objektif' ve 'sübjektif' unsurların rolünü tartışınız. Hâkim, bu tür bir değerlendirmeyi yaparken hangi kriterlere dayanmalıdır?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #331149

Bir sözün hakaret olup olmadığının belirlenmesi, hem objektif hem de sübjektif unsurların değerlendirilmesini gerektirir. 'Terbiyesiz herif, lan' ifadesi bu ayrımı göstermek için iyi bir örnektir. **Objektif Unsur:** Bu, ifadenin söylendiği toplumdaki genel kabul ve anlayışa göre, ortalama bir insan nezdinde onur, şeref ve saygınlığı zedeleyici bir nitelik taşıyıp taşımadığıdır. Hâkim, bu değerlendirmeyi yaparken Türk Dil Kurumu sözlüğü gibi kaynakların yanı sıra, toplumun genel ahlak ve görgü kurallarını, yerleşik kültürel kodları dikkate alır. 'Herif' ve 'lan' kelimeleri, TDK'ya göre doğrudan bir sövme anlamı taşımaz; daha çok kaba, samimi veya argolu bir hitap şeklidir. 'Terbiyesiz' ise bir davranışın nitelendirilmesidir. Yargıtay, bu ifadeleri bir bütün olarak objektif açıdan 'kaba ve nezaket dışı hitap tarzı' olarak değerlendirmiş, 'sövme' veya 'lekeleyici olgu isnadı' seviyesine ulaşmadığı sonucuna varmıştır. **Sübjektif Unsur:** Bu, ifadenin muhatap (mağdur) üzerindeki etkisidir. Mağdurun bu sözden rencide olması, onurunun kırıldığını hissetmesi sübjektif unsurdur. Ancak ceza hukukunda suçun oluşumu için sadece mağdurun sübjektif olarak incinmesi yeterli değildir. Eylemin aynı zamanda objektif olarak da hakaret niteliği taşıması gerekir. Eğer bir söz objektif olarak hakaret değilse, mağdur ne kadar alınırsa alınsın suç oluşmaz. Hâkimin dayanacağı kriterler şunlardır: 1) Sözün TDK ve argo sözlüklerindeki anlamı. 2) Sözün söylendiği bağlam (şaka, ciddi bir tartışma, öfke anı vb.). 3) Taraflar arasındaki ilişkinin niteliği (samimi arkadaşlar, hasımlar vb.). 4) Toplumun o söze yüklediği genel anlam ve değer. Yargıtay, bu kriterlere göre 'Terbiyesiz herif, lan' ifadesinin objektif olarak hakaret suçunun maddi unsurunu oluşturmadığına karar vermiştir.