İYUK m. 52/5 'Kararın bozulması , kararın yürütülmesini kendiliğinden durdurur.' hükmünü, iptal davasının reddi kararına karşı yapılan temyiz başvurusu üzerine verilen YD talebinin reddi kararı ile birlikte değerlendiriniz. Bir iptal davası reddedilmiş, davacı temyize gitmiş ve temyiz aşamasında YD talebi de reddedilmiş olsun. Bu durumda, temyiz incelemesi sonucunda Danıştay'ın yerel mahkeme kararını 'bozması' halinde, dava konusu idari işlemin akıbeti ne olur? İşlemin yürütmesi kendiliğinden durur mu, yoksa davacının yeniden bir YD talebinde bulunması mı gerekir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #331145

Bu durum, İYUK m. 52/1 ve m. 52/5 arasındaki etkileşimi ortaya koyan önemli bir usuli sorundur. Süreç şöyledir: İlk derece mahkemesi iptal davasını reddettiğinde, idari işlem yeniden icra edilebilir hale gelir. Davacı temyize başvurduğunda, işlemin yürütmesi kendiliğinden durmaz (İYUK m. 52/1). Davacı temyiz aşamasında YD talep eder ve bu talep de reddedilirse, idari işlemin icrası devam eder. Ancak, Danıştay (temyiz mercii) yargılama sonunda ilk derece mahkemesinin red kararını 'bozarsa', bu noktada İYUK m. 52/5 hükmü devreye girer. Bu hüküm, 'Kararın bozulması, kararın yürütülmesini kendiliğinden durdurur.' şeklinde açık ve emredici bir kuraldır. Buradaki 'karar'dan kasıt, bozulan ilk derece mahkemesi kararıdır. 'Yürütme'den kasıt ise, o bozulan kararın hukuki sonuçlarının ve icrasının durmasıdır. Ancak bu hüküm, dolaylı olarak dava konusu 'idari işlemin' yürütmesini de durdurur. Çünkü, red kararının bozulmasıyla birlikte, o kararın dayanağı olan idari işlemin hukuka uygunluğu yeniden tartışmalı hale gelmiş olur. Bozma kararı, ilk derece mahkemesinin 'işlem hukuka uygundur' şeklindeki tespitini ortadan kaldırır. Bu nedenle, Danıştay'ın bozma kararı üzerine, daha önce temyiz aşamasında YD talebi reddedilmiş olsa bile, idari işlemin yürütülmesi kendiliğinden durur. Davacının yeniden bir YD talebinde bulunmasına gerek yoktur. İdare, bozma kararının kendisine tebliği ile birlikte işlemi uygulamayı durdurmak zorundadır.