Bir asliye hukuk mahkemesi, 'rehin açığı belgesine' dayalı bir menfi tespit davasında, belgedeki alacağın varlığı ve miktarını tartışabilir mi? Bu durumda görevli mahkeme İcra Mahkemesi midir, Asliye Hukuk Mahkemesi midir?

Evet, Asliye Hukuk Mahkemesi bu konuyu tartışabilir ve görevli mahkeme kendisidir. Yargıtay 8. Hukuk Dairesi'nin 2017/441 sayılı kararında belirtildiği üzere, 'rehin açığı belgesi' (İİK m. 150/h), takip hukuku açısından 'ilam niteliğinde' bir belgedir. Bu nedenle, bu belgeye dayalı ilamlı takibe karşı, borcun olmadığı veya vadesinin gelmediği gibi itirazların yapılabileceği İcra Mahkemesi, belgenin içeriğindeki alacağın maddi hukuk açısından varlığını veya miktarını tartışamaz. Borçlu, rehin açığı belgesinde yazan borcun maddi hukuk açısından mevcut olmadığını veya daha az olduğunu iddia ediyorsa, bu iddiasını genel mahkemelerde açacağı bir 'menfi tespit davası' (İİK m. 72) ile ispatlamak zorundadır. Bu tür bir menfi tespit davasına bakmakla görevli mahkeme ise, uyuşmazlığın niteliğine göre genel görevli mahkeme olan Asliye Hukuk Mahkemesi'dir.