CMK m. 54/2'ye göre Cumhuriyet savcısının tanığa yemin verebilmesi, 'hastalık gibi bir nedenle tanığın duruşmada bulunamayacağının anlaşıldığı hallerde istinabe yolu ile tanığın dinlenmesi' durumuna benzetilmiştir. İstinabe nedir ve bu benzetmenin hukuki mantığı nedir?

İstinabe (talimatla dinleme), bir davanın görüldüğü mahkemenin, kendi yargı çevresi dışında bulunan bir tanığı veya sanığı dinlemek ya da bir delili toplamak için o yerdeki mahkemeye yazı yazarak yardım istemesidir. Bu, mahkemenin delili doğrudan değil, başka bir mahkeme aracılığıyla toplamasıdır. Gerekçedeki benzetmenin hukuki mantığı şudur: Her iki durumda da 'doğrudan doğruyalık' ilkesinden (hükmü verecek hakimin delili bizzat takdir etmesi) bir sapma söz konusudur. İstinabede, tanığı hükmü verecek hakim değil, başka bir hakim dinler. Savcının yeminli tanık dinlemesinde ise, tanığı hakim değil, iddia makamı olan savcı dinler. Gerekçe, doğrudanlık ilkesine istisna getiren istinabe kurumunun kabul edildiği gibi, benzer bir mantıkla ve davaları hızlandırma amacıyla, savcının da (özellikle tanığın duruşmaya çıkamayacağı hallerde) yeminli tanık dinleyebilmesinin kabul edilebilir olduğunu ifade etmektedir.