Çocukların cinsel istismarı suçunda, mağdurun 'büyük göstermesi' veya failin 'yaşını küçük bildiğini' iddia etmesi, suçun oluşumunu etkiler mi? Ceza hukukundaki 'hata' kuralları bu bağlamda nasıl uygulanır?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #330974

Ceza hukukunda temel ilke, fiilin işlendiği andaki objektif durumdur. Mağdurun fiil anında 15 yaşından küçük olması, failin bu durumu bilip bilmemesinden bağımsız olarak suçun maddi unsurunu oluşturur. Failin, mağdurun yaşını yanlış bilmesi, TCK m. 30/1'de düzenlenen 'fiilin icrası sırasında suçun kanuni tanımındaki maddi unsurları bilmemek' şeklindeki 'esaslı hata' kapsamında değerlendirilir. Eğer fail, kaçınılmaz bir hatayla (örneğin mağdurun fiziki görünümü, sahte kimlik göstermesi vb. nedenlerle) mağdurun 15 yaşından büyük olduğunu düşünmüşse ve bu hatası mazur görülebilirse, kastı ortadan kalkacağı için cinsel istismar suçundan cezalandırılamaz. Ancak bu hatanın 'kaçınılmaz' olması gerekir. Failin basit bir araştırmayla veya dikkatle yaşı öğrenebilecek durumda olmasına rağmen bunu yapmaması, olası kastla hareket ettiğini gösterebilir veya taksirli sorumluluğu gündeme getirebilir (ki bu suç taksirle işlenemez). İspat yükü, yaşı konusunda hataya düştüğünü iddia eden faildedir. Mahkeme, CMK m. 218/2 uyarınca yaş tespiti yaptırarak objektif durumu belirler.