HMK m. 255'te düzenlenen 'tanıklara itiraz' kurumu ile CMK'daki 'tanıklıktan çekinme' (CMK m. 45) kurumu arasındaki temel farklar nelerdir?

İki kurum arasında temel farklar şunlardır: 1) Hukuk Dalı: HMK m. 255 medeni yargılama hukukuna, CMK m. 45 ise ceza yargılaması hukukuna aittir. 2) Niteliği: Tanıklıktan çekinme, kanunda sayılan belirli kişilere (sanığın eşi, altsoyu, üstsoyu vb.) tanınmış, tanıklık yapmaktan tamamen veya kısmen kaçınma 'hakkı'dır. Bu bir haktır ve tanığın iradesine bağlıdır. Tanıklara itiraz ise, karşı tarafın, tanığın beyanının güvenilirliğine (doğruluğuna) şüphe düşürecek sebepler (örn. davada menfaati olması, husumet) ileri sürerek tanığın beyanının değerini düşürmeye yönelik bir 'usuli imkan'dır. 3) Sonucu: Çekinme hakkını kullanan tanık ifade vermez. İtiraza uğrayan tanık ise yine de dinlenir, ancak mahkeme bu itirazı delilleri takdir ederken göz önünde bulundurur. Tanıklığı geçersiz kılmaz, sadece güvenirliğini tartışmalı hale getirir.