Bir davada, taraflardan birinin talebi olmamasına rağmen mahkeme re'sen keşif kararı alabilir mi?

Genel kural olarak tasarruf ilkesi (HMK m. 24) gereği alamaz. Ancak, davanın niteliği gereği (örneğin kamuyu ilgilendiren tapu tescil davaları) hakimin davayı aydınlatma ödevi (HMK m. 31) kapsamında veya özel kanun hükmü gereği re'sen delil toplayabileceği istisnai durumlar mevcuttur. HMK m. 290 metninde bu konuda bir kısıtlama olmasa da, ilke HMK m. 24'tür.