HMK m. 24, bir hakimin taraflardan birinin talebi olmaksızın bir davayı inceleyemeyeceğini belirtir. Davacı, dava dilekçesinde sadece 'A' ve 'B' taleplerinde bulunmuştur. Hakim, yargılama sırasında davacının 'C' hakkının da olduğunu fark ederse, bu hakkı davacıya hatırlatabilir mi veya resen hükme bağlayabilir mi?

Hayır, hatırlatamaz ve resen hükme bağlayamaz. Bu durum, HMK m. 24'teki tasarruf ilkesi ve m. 25'teki taraflarca getirilme ilkesinin doğrudan bir sonucudur. HMK m. 25, 'Kanunda öngörülen istisnalar dışında, hakim, iki taraftan birinin söylemediği şeyi veya vakıaları kendiliğinden dikkate alamaz ve onları hatırlatabilecek davranışlarda dahi bulunamaz.' hükmünü içerir. Davacının talep etmediği bir hakkı (C hakkı), kamu düzenini ilgilendiren bir konu değilse, hakimin bu hakkı davacıya hatırlatması 'taraflara yol gösterme' anlamına gelir ve tarafsızlık ilkesini zedeler. Hakimin, talep edilmeyen bu hakka resen hükmetmesi ise taleple bağlılık ilkesinin (HMK m. 26) açık bir ihlali olur. Hakim, sadece tarafların getirdiği dava malzemesi ve talep sonuçları ile sınırlıdır.