5941 sayılı Çek Kanunu'na göre verilen 'çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağı' bir ceza mıdır, yoksa bir güvenlik tedbiri midir? Bu yasağın, ceza sorumluluğu olan gerçek kişi fail dışında, tüzel kişinin kendisine veya diğer yetkililerine de uygulanabilmesi, bu yasağın niteliği hakkında ne gibi bir ipucu vermektedir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #330304

Bu yasak, bir 'güvenlik tedbiri' niteliğindedir. Metinde de belirtildiği gibi, bu yasak hem yargılama sırasında 'koruma tedbiri' olarak, hem de mahkumiyetle birlikte 'güvenlik tedbiri' olarak uygulanır. Bir ceza değildir, çünkü ceza hukuku ilkeleri gereği cezalar sadece suçun faili olan gerçek kişilere verilebilir (cezaların şahsiliği ilkesi). Oysa Çek Kanunu'nun 5/1. maddesi, bu yasağın ceza sorumluluğu olan gerçek kişi failin yanı sıra; 'çek hesabı sahibi tüzel kişi, bu tüzel kişi adına çek keşide edenler ve karşılıksız çekin bir sermaye şirketi adına düzenlenmesi durumunda ayrıca yönetim organı ile ticaret siciline tescil edilen şirket yetkilileri hakkında' da uygulanacağını belirtmiştir. Yasağın kapsamının, cezai sorumluluğu olan kişiden daha geniş tutulması, amacının kişiyi cezalandırmak değil, gelecekte benzer suçların işlenmesini önlemek ve piyasadaki çek güvenliğini sağlamak olduğunu gösterir. Bu da onun bir güvenlik tedbiri olduğunun en önemli ipucudur.