5271 sayılı CMK'nın 196/2. maddesi, hangi suçlar için sanığın istinabe yoluyla sorguya çekilmesini yasaklamaktadır? Bu kurala aykırı olarak, alt sınırı beş yılı aşan bir suçtan yargılanan sanığın sorgusunun istinabe yoluyla yapılması ve bu savunmaya dayanılarak hüküm kurulmasının hukuki sonucu nedir?

CMK m. 196/2, 'sanığın kabulüne bağlı olarak alt sınırı beş yıl ve daha fazla hapis cezasını gerektiren suçlar hariç' istinabe yoluyla sorgu yapılabileceğini düzenler. Bu hükme göre, kanunda öngörülen hapis cezasının alt sınırı 5 yıl veya daha fazla olan suçlarda (örneğin zimmet, nitelikli dolandırıcılık, yağma vb.) sanığın sorgusunun istinabe (naip hakim) yoluyla yapılması yasaklanmıştır. Sanığın sorgusu mutlaka davaya bakan mahkeme tarafından, doğrudan doğruyalık ilkesi gereği bizzat yapılmalıdır. Bu emredici kurala aykırı olarak sorgunun istinabe ile yapılması ve buna dayanılarak hüküm kurulması, Yargıtay 5. Ceza Dairesi'nin 2010/1994 E., 2012/10512 K. sayılı kararında da belirtildiği gibi, CMK m. 196/2'ye muhalefet teşkil eder ve sanığın savunma hakkının kısıtlanması anlamına gelir. Bu durum, hükmün bozulması için yeterli bir nedendir.