HMK m. 24'te düzenlenen tasarruf ilkesi, kamu düzenini ilgilendiren konularda uygulanır mı? Bir davada taraflar talep etmese bile hakimin resen karar vermek zorunda olduğu konulara örnek veriniz.

Hayır, tasarruf ilkesi kural olarak kamu düzenini ilgilendiren konularda uygulanmaz. HMK m. 24/2'de 'Kanunda açıkça belirtilmedikçe...' ifadesiyle bu istisnalara işaret edilmiştir. Tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edemeyecekleri, kamu düzenine ilişkin konularda hakim, tarafların talebiyle bağlı değildir ve resen harekete geçebilir. Buna en tipik örnekler, yargılama giderleri ve vekalet ücretidir. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'nin 2012/33180 E., 2014/25568 K. sayılı kararında da belirtildiği gibi, 'bütün davalarda yargılama giderleri, harç ve vekalet ücreti konusunda tarafların bir talebi olmasa dahi, mahkeme, kamu düzenini ilgilendiren bu konularda re`sen hüküm kurmak zorundadır.' Aynı şekilde, velayet, babalık davası gibi aile hukukunun kamu düzenini ilgilendiren bazı alanlarında da hakimin resen araştırma ve karar verme yetkisi genişletilmiştir.