Hukuk davasında yapılan bir keşif sırasında, taraflardan birinin yokluğunda tanık dinlenmesi HMK m. 290 açısından mümkün müdür? Bu durumun geçerlilik şartı nedir?

Evet, mümkündür. HMK m. 290/1, 'Keşif, taraflar hazır iseler huzurlarında, aksi takdirde yokluklarında yapılır.' hükmünü amirdir. Bu hükmün geçerlilik şartı, Yargıtay kararlarında da (örn: Y. 14. HD. 2014/11449 E.) vurgulandığı üzere, keşfe gelmeyen tarafın usulüne uygun olarak keşif gün ve saatinden haberdar edilmiş, yani kendisine 'usulen davet' edilmiş olmasıdır. Eğer taraf, usulüne uygun davetiyeye rağmen mazeretsiz olarak keşfe katılmazsa, mahkeme keşfi ve bu sıradaki tanık dinleme gibi işlemleri onun yokluğunda yapabilir. Ancak, taraf usulüne uygun davet edilmemişse veya sonradan davaya dahil olduğu için keşiften haberdar değilse, onun yokluğunda yapılan keşif ve dinlenen tanık beyanları hukuka aykırı olur ve hükme esas alınamaz. Bu durum, hukuki dinlenilme hakkının (HMK m. 27) ihlali sayılır.