Bir mükellefin, gerçek bir mal alım satımına dayanmakla birlikte, satılan malın türünü faturada farklı göstererek (örneğin, A malı satıp fatura B malı olarak düzenlenmişse) vergi avantajı sağlamaya çalışması, VUK m. 359 açısından nasıl nitelendirilir?

Bu eylem, VUK m. 359/a-2 kapsamında 'muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge' düzenlemek veya kullanmak suçunu oluşturur. Çünkü ortada 'gerçek bir muamele veya durum' (mal alım satımı) vardır. Ancak bu gerçek durum, 'mahiyet itibariyle gerçeğe aykırı şekilde yansıtılmıştır'. Satılan malın türünün değiştirilmesi, işlemin mahiyetinin (özünün, niteliğinin) değiştirilmesi anlamına gelir. Fatura, taraflar ve genel toplam itibariyle doğru olsa bile, içeriğindeki malın niteliği gerçeği yansıtmadığı için yanıltıcıdır. Bu durum, belgenin hiç olmayan bir işleme dayanması hali olan 'sahte belge' (VUK m. 359/b) durumundan farklıdır.