Bir işçi, işvereni aleyhine işçilik alacakları davası açmıştır. Mahkeme, davacının sigortasız çalıştığı gerekçesiyle, 'öncelikle hizmet tespiti davası açması gerektiğini', davacı bu davayı açmayacağını beyan edince de 'davanın ispatlanamadığı' gerekçesiyle davayı reddetmiştir. Bu karar hukuka uygun mudur? Hangi usul ilkesi ihlal edilmiştir? (YARGITAY 7. HUKUK DAİRESİ Esas : 2014/18815 Karar : 2015/12864)
Bu karar hukuka uygun değildir ve bozulması gerekir. Mahkeme, davacıyı istemediği bir davayı (hizmet tespiti davası) açmaya zorlayarak HMK m. 24/2'de düzenlenen 'tasarruf ilkesini' ('hiç kimse kendi lehine olan davayı açmaya ... zorlanamaz') ihlal etmiştir. Yargıtay'ın ilgili kararında da belirtildiği gibi, hizmet tespiti davası açmak bir zorunluluk değildir. Bir kişinin işçi sayılması için sigortalı çalışması şart değildir; fiili çalışma olgusu her türlü delille (tanık, belge vb.) ispatlanabilir. Mahkemenin yapması gereken, davacıyı başka bir dava açmaya zorlamak yerine, mevcut alacak davasındaki delilleri (tanık beyanları, apartman karar defterleri vb.) toplayıp değerlendirerek fiili çalışma olgusunun ispatlanıp ispatlanmadığına karar vermek ve davanın esası hakkında bir hüküm kurmaktır. Bu şekilde karar verilmesi, eksik inceleme ve tasarruf ilkesinin ihlali anlamına gelir.