CMK m. 11, 'geniş bağlantı'yı düzenleyerek mahkemeye, aralarında CMK m. 8'deki dar bağlantı olmasa bile, yarar gördüğü davaları birleştirme takdiri tanır. Bu takdir yetkisinin sınırı nedir? Özellikle örgütlü suçlarda, birbirini tanımayan ve farklı eylemlere katılmış çok sayıda sanığın davalarının 'örgüt faaliyeti' ön kabulüyle birleştirilmesinin sakıncaları nelerdir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #330135

CMK m. 11'deki takdir yetkisinin sınırı, 'birleştirmede hukuki yarar bulunması' ve 'yargılamanın makul sürede sonuçlandırılması' ilkeleridir. Özellikle örgütlü suçlarda, davaların gereksiz yere birleştirilmesinin ciddi sakıncaları vardır. Ceza Genel Kurulu'nun 2022/595 E., 2023/92 K. sayılı kararında ve metindeki doktrin görüşünde (İzzet Özgenç) belirtildiği gibi, bu sakıncalar şunlardır: 1) Yargılamanın Aşırı Uzaması: Birbirleriyle ilgisi olmayan çok sayıda sanık ve eylemin tek dosyada toplanması, delil toplama ve değerlendirme sürecini karmaşıklaştırır, yargılamayı makul sürenin çok ötesine taşır. 2) Savunma Hakkının İhlali: Sanıklar, kendi eylemleriyle ilgisi olmayan sayısız delil ve tanıkla dolu bir dosyada etkili bir savunma yapmakta zorlanır. 3) Hükmün Güçleşmesi ve Meşruiyet Sorunu: Mahkemenin binlerce sayfalık bir dosyada adil ve tutarlı bir hüküm kurması zorlaşır ve verilecek kararların kamu vicdanını tatmin etme gücü azalır. Bu nedenlerle, örgütlü suçlarda dahi birleştirme kararı verilirken bağlantı ve iştirak kavramlarının dar yorumlanması ve her birleştirmenin yargılamayı uzatıp uzatmayacağının dikkatle değerlendirilmesi gerekir.