HMK m. 24'teki tasarruf ilkesi, hâkimin hukuku re'sen uygulama (iura novit curia) ilkesiyle (HMK m. 33) nasıl bir denge içinde işler?

Bu iki ilke, medeni yargılamanın temel direkleridir ve bir denge içinde işlerler. Tasarruf ilkesi ve taraflarca getirilme ilkesi (HMK m. 24, 25), davanın 'maddi vakıalarını' ve 'talep sonucunu' belirleme yetkisini taraflara verir. Hâkim, tarafların ileri sürmediği bir vakıayı veya talep etmediği bir sonucu kararına dayanak yapamaz. Hukuku re'sen uygulama ilkesi (HMK m. 33) ise, taraflarca sunulan bu maddi vakıalara ve talebe uygulanacak 'hukuk kuralını' belirleme yetkisini hâkime verir. Taraflar, hukuki nitelemeyi yanlış yapsalar bile (örneğin haksız fiil yerine sebepsiz zenginleşme deseler bile), hâkim olaylara doğru hukuk kuralını uygulamakla yükümlüdür. Yani taraflar olayı anlatır, talebi belirler; hâkim ise bu olaya ve talebe uygun hukuku bulur ve uygular.