HMK m. 24'te düzenlenen 'tasarruf ilkesi', kamu düzenini ilgilendiren davalarda da aynı şekilde uygulanır mı? Metinlerde geçen davalardan örnek vererek açıklayınız.

Hayır, aynı şekilde uygulanmaz. Tasarruf ilkesi, tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebilecekleri özel hukuk uyuşmazlıklarında tam olarak uygulanır. Ancak davanın kamu düzenini ilgilendirdiği durumlarda bu ilke sınırlanır ve 're'sen araştırma ilkesi' devreye girer. Metinlerde geçen davalardan örnekler: 1) Kadastro ve tescil davaları (Yargıtay 8. HD 2013/17555 E. kararı): Bu davalar kamu düzeni ağırlıklıdır ve mahkeme, tarafların talepleriyle bağlı kalmayıp, maddi gerçeği ortaya çıkarmak için kendiliğinden delil toplayabilir (hava fotoğrafları, tapu kayıtları vb.). 2) Ceza davaları: Ceza yargılamasında maddi gerçeğin araştırılması esastır. Bu nedenle hâkim, tarafların iddia ve savunmalarıyla bağlı değildir. Hatta haksız tutuklama tazminatı davası gibi özel hukuk yanı ağır basan davalarda bile mahkemenin 'gerekli gördüğü her türlü araştırmayı yapma' yetkisi vardır (CMK m. 142/6).