Bir hukuk davasında mahkemenin, tarafların talep etmediği bir hususu kendiliğinden inceleyip karara bağlaması hangi ilkeye aykırıdır ve bu ilkenin yasal dayanağı nedir?

Bu durum, HMK m. 24'te düzenlenen 'tasarruf ilkesi' ve HMK m. 25'te düzenlenen 'taraflarca getirilme (hazırlama) ilkesi'ne aykırıdır. HMK m. 24/1, 'Hâkim, iki taraftan birinin talebi olmaksızın, kendiliğinden bir davayı inceleyemez ve karara bağlayamaz.' der. HMK m. 25 ise hâkimin, tarafların söylemediği vakıaları kendiliğinden dikkate alamayacağını belirtir. Mahkemenin, tarafların dava dilekçesi ve cevap dilekçesiyle çizdiği uyuşmazlığın sınırları dışına çıkarak, talep edilmeyen bir konuda karar vermesi, bu temel usul ilkelerinin ihlali anlamına gelir ve kararın bozulması için yeterli bir sebeptir. (Bkz. Yargıtay 1. HD, 2015/7885 E. sayılı kararındaki karşı oy gerekçesi)