Anayasa Mahkemesi'nin Turgay Kılıç kararında, devletin özel borç ilişkilerine müdahalesinin sınırları nasıl çizilmiştir?

Kararda, özel borç ilişkilerindeki edimlerin kural olarak tarafların serbest iradeleriyle belirlendiği ve bireyin yaptığı sözleşmenin sonuçlarına katlanma sorumluluğu olduğu belirtilmiştir. Devletin, edimler arasında dengesizlik olduğu gerekçesiyle özel hukuk sözleşmelerine müdahalesi kural olarak hukuk devleti ilkesiyle bağdaşmaz. Müdahale ancak, iradeyi sakatlayan haller (hata, hile, zorlama) veya sözleşmenin kamu düzenine, hukuka, ahlaka aykırılığı gibi istisnai durumlarda haklı görülebilir. Karara konu olayda, devletin kanun yoluyla, taraflardan birinin (şirketlerin) mali güçlük yaşayacağı gerekçesiyle sözleşme ilişkisine müdahale etmesi, bu meşru sınırlar içinde görülmemiş ve mülkiyet hakkına ölçüsüz bir müdahale olarak değerlendirilmiştir (AYM, Turgay Kılıç Başvurusu, E.2020/11, K.2023/98).