HMK m. 111/2'ye göre, mahkeme, davacının asli talebini esastan reddetmedikçe fer'i talebini inceleyemez. Peki, mahkeme asli talebi usulden (örneğin, zamanaşımı nedeniyle) reddederse, fer'i talebi inceleyebilir mi?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #328387

Bu konu doktrinde tartışmalı olsa da, baskın görüşe ve Yargıtay uygulamasına göre, mahkeme asli talebi usulden reddettiğinde de fer'i talebi incelemeye geçemez. HMK m. 111/2'deki 'esastan reddine karar vermedikçe' ifadesi, mahkemenin asli talep hakkında bir 'ret' kararı vermesi gerektiğini ifade eder. Bu ret kararının usulden mi yoksa esastan mı olduğu konusunda bir ayrım yapılmamıştır. Terditli davanın mantığı, davacının öncelikli olarak asli talebinin kabulünü istemesidir. Mahkeme, herhangi bir nedenle (ister usulden, ister esastan) bu talebi karşılayamayacağına karar verdiğinde, davacının kademeli olarak ileri sürdüğü ikinci talebini incelemeye geçmelidir. Örneğin, tapu iptali ve tescil talebi, zamanaşımı nedeniyle usulden reddedilirse, mahkeme, davacının fer'i talebi olan bedel iadesi talebini incelemelidir. Ancak, bazı görüşler 'esastan ret' ifadesinin lafzına bağlı kalarak, usulden ret halinde fer'i talebin incelenemeyeceğini, davanın tamamen reddedilmesi gerektiğini savunmaktadır. Fakat bu, terditli davanın amacına ve usul ekonomisine aykırı olur.