HMK m. 12'ye göre, taşınmazın aynına ilişkin davalarda taşınmazın bulunduğu yer mahkemesinin yetkisi 'kesin yetki'dir. Kesin yetki kuralının, genel yetki kurallarından (HMK m. 6) farkı ve sonuçları nelerdir?
Kesin yetki ile genel yetki arasındaki temel farklar ve sonuçları şunlardır: | Özellik | Kesin Yetki (HMK m. 12) | Genel Yetki (HMK m. 6) | |---|---|---| | **Niteliği** | Kamu düzenindendir. Tarafların anlaşmasıyla değiştirilemez. | Kamu düzeninden değildir. Taraflar, yetki sözleşmesiyle (HMK m. 17) farklı bir mahkemeyi yetkili kılabilirler. | | **İleri Sürülme** | Mahkeme, yargılamanın her aşamasında re'sen (kendiliğinden) dikkate alır. Taraflar da davanın sonuna kadar yetkisizlik itirazında bulunabilir. | Sadece davalı tarafından, cevap dilekçesinde ve 'ilk itiraz' olarak (HMK m. 116) ileri sürülebilir. Süresinde ileri sürülmezse, davanın açıldığı mahkeme yetkili hale gelir. | | **Sonucu** | Yetkisizlik kuralına aykırılık halinde, mahkeme davanın usulden reddine ve dosyanın yetkili mahkemeye gönderilmesine karar verir. | Davalı süresinde itiraz etmezse, yetkisiz mahkeme davaya bakmaya devam eder ve verdiği karar geçerli olur. | Sonuç olarak, taşınmazın aynına ilişkin bir davanın, taşınmazın bulunduğu yerden başka bir yerde açılması, davanın her aşamasında dikkate alınacak ve davanın usulden reddedilmesine yol açacak temel bir usul hatasıdır.