HMK m. 2'nin gerekçesinde asliye hukuk mahkemesinin 'asıl görevli mahkeme' ve 'genel görevli mahkeme' olarak tanımlanması arasında nasıl bir anlam farkı vardır?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #328278

Bu iki tanım birbirini tamamlayan ve pekiştiren iki farklı işlevi ifade eder: 1. **'Asıl Görevli Mahkeme':** Bu tanım, HMK'nın temel felsefesini ve yaptığı en önemli değişikliği yansıtır. Kanun koyucu, malvarlığı ve şahıs varlığı haklarına ilişkin davalarda, kural olarak ve öncelikli olarak görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunu belirtmek için bu ifadeyi kullanmıştır. Yani, bir davada görevli mahkeme düşünülürken, başlangıç noktası ve 'asıl' olan Asliye Hukuk Mahkemesidir. Diğer mahkemelerin (Sulh, İş, Ticaret vb.) görevi ise istisnai ve özel kanun hükümlerine dayalıdır. 2. **'Genel Görevli Mahkeme':** Bu tanım ise, Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 'kapatıcı' veya 'torba' kural işlevini ifade eder. Yani, bir davanın hangi mahkemenin görevine girdiği konusunda özel bir kanun hükmü yoksa veya bir tereddüt varsa, o dava 'genel' görevli olan Asliye Hukuk Mahkemesi'nde görülür. Bu, görev konusunda herhangi bir boşluk bırakmamayı ve her davanın mutlaka bir yargı merciinin önüne getirilebilmesini sağlar. Kısacası, 'asıl görevli' ifadesi bir öncelik ve kural belirtirken, 'genel görevli' ifadesi kapsayıcılık ve boşluk doldurma işlevini vurgular.