HMK'nın yürürlüğe girmesinden sonra, bir alacak davasında mahkemenin görevsizlik kararı vermesi durumunda, bu karar bir dava şartı noksanlığı mıdır ve mahkemenin nasıl bir usul izlemesi gerekir?

Evet, mahkemenin görevli olması, HMK m. 114/1-c uyarınca bir 'dava şartı'dır. Mahkeme, yargılamanın her aşamasında görevli olup olmadığını re'sen araştırmak zorundadır. Görevli olmadığı kanaatine varırsa, bu bir dava şartı noksanlığı teşkil eder. Bu durumda mahkemenin izlemesi gereken usul HMK m. 115'te düzenlenmiştir. HMK m. 115/2'ye göre, mahkeme dava şartı noksanlığını tespit ederse, davanın usulden reddine karar verir. Yani, mahkeme işin esasına girmeden, 'görevsizlik nedeniyle davanın usulden reddine' şeklinde bir karar kurar. Bu karar, nihai bir karar olup istinaf kanun yoluna tabidir. Kararın kesinleşmesinden sonra taraflar, HMK m. 20 uyarınca iki hafta içinde görevli mahkemeye başvurarak davanın orada görülmesini talep edebilirler. Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin E: 2016/17413 sayılı kararında da mahkemenin görevsizlik nedeniyle davayı usulden reddetmesi bu usule uygun bir örnektir (ancak Yargıtay görevli mahkemenin tespitinde hata bulmuştur).