Asliye Hukuk Mahkemesi'nde görülmekte olan bir tapu iptali ve tescil davasında, taraflardan birinin talebi üzerine mahkeme, delil olarak bir hakem raporuna başvurabilir mi? Bu durumun HMK'daki tahkim ve delil tespiti hükümleri açısından değerlendirmesini yapınız.

Bu sorunun cevabı, 'hakem raporu' ifadesiyle ne kastedildiğine göre değişir. 1. **Tahkim Anlaşması Varsa:** Eğer taraflar arasında geçerli bir tahkim sözleşmesi varsa, Asliye Hukuk Mahkemesi zaten görevsizdir ve davaya bakamaz. Taraflar uyuşmazlığın hakemler tarafından çözülmesini kararlaştırmışlardır. 2. **Tahkim Anlaşması Yoksa:** Taraflar arasında bir tahkim anlaşması yoksa, mahkeme uyuşmazlığı kendisi çözmek zorundadır. Ancak, HMK m. 293'te düzenlenen 'uzman görüşü' (özel bilirkişilik) kurumundan yararlanabilir. Taraflardan biri, iddiasını veya savunmasını güçlendirmek için, konunun uzmanı bir kişiden (örneğin bir hukuk profesörü veya tapu konusunda uzman bir eski hakim) bilimsel bir mütalaa alıp mahkemeye sunabilir. Bu, bir 'hakem raporu' değil, bir 'uzman görüşü'dür ve mahkeme bunu takdiri delil olarak değerlendirir. 3. **Delil Tespiti Yoluyla:** Taraflar, dava açılmadan önce veya dava sırasında, ileride açılacak veya görülmekte olan davada kullanılmak üzere, belirli bir olgunun veya durumun tespitini mahkemeden isteyebilirler (HMK m. 400 vd.). Bu kapsamda, bir bilirkişi incelemesi yaptırarak bir 'delil tespit raporu' alabilirler. Bu da bir 'hakem raporu' değildir. Sonuç olarak, Asliye Hukuk Mahkemesi, bağlayıcı bir 'hakem kararı' alamaz ancak 'uzman görüşü' veya 'delil tespit raporu' gibi delillerden yararlanabilir.