Anayasa Mahkemesi, Turgay Kılıç başvurusunda, iptal ettiği kanuni düzenlemedeki şirketlerin 'ülke ekonomisi yönünden stratejik bir noktada bulunduklarına dair bir olgu yasama belgelerine yansımadığı' tespitini yapmıştır. Bu tespitin, mülkiyet hakkına yapılan müdahalenin 'kamu yararı' ve 'ölçülülük' denetimindeki önemi nedir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #328200

Bu tespitin, müdahalenin denetiminde hayati bir önemi vardır. Mülkiyet hakkına yapılan bir müdahalenin Anayasa'ya uygun olabilmesi için 'kamu yararı' gibi meşru bir amaca dayanması ve bu amaca ulaşmak için kullanılan aracın 'ölçülü' olması gerekir. - **Kamu Yararı Yönünden:** Eğer bu şirketlerin ülke ekonomisi için stratejik olduğu ve batmalarının ciddi bir kamu zararı doğuracağı somut verilerle ortaya konulabilseydi, devletin onları korumak için müdahale etmesinde bir 'kamu yararı' amacının varlığı daha kolay savunulabilirdi. AYM'nin bu yönde bir olguya rastlamaması, müdahalenin temelindeki kamu yararı gerekçesini zayıflatmıştır. - **Ölçülülük Yönünden:** Müdahalenin ölçülü olup olmadığı değerlendirilirken, ulaşılmak istenen kamu yararı ile bireyin feda edilen hakkı arasında makul bir denge kurulup kurulmadığına bakılır. Eğer ortada çok büyük ve acil bir kamu yararı varsa, bireyin hakkına yapılan daha ağır müdahaleler tolere edilebilir. Ancak AYM, ortada somut ve kanıtlanmış bir stratejik önem veya acil bir kamu yararı görmediği için, yatırımcıların mülkiyet hakkını tamamen ortadan kaldıran bu düzenlemeyi, hedeflenen varsayımsal amaçla orantısız ve dolayısıyla ölçüsüz bulmuştur. Bu tespit, müdahalenin anayasallık denetiminden geçememesinin en önemli nedenlerinden biridir.