HMK'nın yürürlüğe girmesiyle mirasçılık belgesinin iptali davalarının Asliye Hukuk Mahkemesi'nin görevine girmesinin temel mantığı, bu davanın 'çekişmeli' veya 'çekişmesiz' yargı ayrımındaki yeriyle nasıl açıklanır?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #328197

Bu değişikliğin temel mantığı, mirasçılık belgesinin iptali davasının niteliğinin 'çekişmeli yargı' işi olarak kabul edilmesidir. Yargıtay 14. Hukuk Dairesi'nin E: 2016/4789 sayılı kararında da açıklandığı gibi, HMK, yargı işlerini 'çekişmeli' ve 'çekişmesiz' olarak ikiye ayırmıştır. HMK m. 382, çekişmesiz yargı işlerini sayarken, 'mirasçılık belgesi verilmesi' istemini bu kapsama almıştır ve HMK m. 383 uyarınca bu işlerde görevli mahkeme kural olarak Sulh Hukuk Mahkemesi'dir. Ancak, bir mirasçılık belgesinin 'iptali' davası, mevcut bir hukuki duruma itiraz edilmesini ve menfaatleri çatışan tarafların (hasımların) karşı karşıya gelmesini gerektirir. Davada, iptali istenen belgede mirasçı olarak görünen kişiler davalı konumundadır. Bu nedenle, mirasçılık belgesinin iptali davası, hasımlı yapısı gereği bir 'çekişmeli yargı' işidir. HMK, çekişmeli yargı işlerinde genel görevli mahkemeyi HMK m. 2 uyarınca Asliye Hukuk Mahkemesi olarak belirlediği ve iptal davasının Sulh Hukuk'ta görüleceğine dair özel bir hüküm koymadığı için görev bu mahkemeye geçmiştir.