TMK m. 588 ve TMK m. 594'e dayalı olarak Hazine tarafından açılan tapu iptal ve tescil davaları arasındaki temel fark nedir ve bu fark görevli mahkemeyi nasıl etkilemektedir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #328180

İki maddeye dayalı davalar arasındaki temel fark, davanın niteliği ve hukuki dayanağıdır; bu fark görevli mahkemeyi doğrudan etkiler. 1. **TMK m. 588'e dayalı dava:** Bu madde, son mirasçının Devlet olduğunu düzenler. Ancak bir kişinin mirasçısız öldüğünün tespiti ve terekenin Hazine'ye intikali, çekişmeli bir yargılamayı gerektirebilir. Yargıtay 1. HD, E: 2015/12150 kararındaki olayda olduğu gibi, bu durum bir tapu iptal ve tescil davası şeklinde ortaya çıktığında, uyuşmazlık taşınmazın aynına (mülkiyetine) ilişkin çekişmeli bir dava halini alır. Bu durumda özel bir görev hükmü olmadığından, HMK m. 2 uyarınca görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesi olur. 2. **TMK m. 594'e dayalı dava:** Bu madde ise, mirasçısı bulunup bulunmadığı veya tüm mirasçıların bilinip bilinmediği hallerde yapılacak usulü (ilanlar vb.) düzenler ve bu işlemleri yapma görevini açıkça 'sulh hukuk hakimi'ne verir. Yargıtay 1. HD, E: 2015/8427 sayılı kararında, bu maddenin HMK m. 2'deki genel kurala bir istisna teşkil eden 'özel bir görev hükmü' olduğunu belirtmiştir. Dolayısıyla, dava TMK m. 594'teki usule dayanılarak açılmışsa, görevli mahkeme Asliye Hukuk değil, Sulh Hukuk Mahkemesi'dir.