Anayasa Mahkemesi'nin Turgay Kılıç kararında tespit ettiği 'mülkiyet hakkıyla bağlantılı olarak etkili başvuru hakkı ihlali'nin giderim yöntemi olarak neden 'yeniden yargılama'ya karar verilmiştir?

Anayasa Mahkemesi'nin bu ihlal için 'yeniden yargılama'ya karar vermesinin temel sebebi, ihlalin niteliğidir. Başvuruya konu ihlal, 7194 sayılı Kanun ile 3332 sayılı Kanun'a eklenen geçici 4. madde nedeniyle Bölge Adliye Mahkemesi'nin, başvurucunun iddialarının esasını hiç incelemeden 'karar verilmesine yer olmadığına' karar vermesinden kaynaklanmaktadır. Yani, başvurucunun alacak iddiasının esasına (haklı olup olmadığına) ilişkin bir yargısal değerlendirme yapılmamıştır. İhlalin kaynağı, yargısal bir hatadan ziyade, sonradan yürürlüğe giren ve AYM tarafından iptal edilen bir kanun hükmüdür. Bu durumda, ihlalin sonuçlarını ortadan kaldırmanın en etkili yolu, dosyayı ilk derece mahkemesine geri göndererek, iptal edilen kanun hükmü yokmuş gibi, davanın esastan yeniden görülmesini ve başvurucunun iddialarının değerlendirilmesini sağlamaktır. Tazminat bu durumda yeterli bir giderim sağlamaz çünkü asıl olan, iddiaların adil bir yargılamayla karara bağlanmasıdır. Bu nedenle, ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmasında hukuki yarar görülmüştür (AYM, Turgay Kılıç Başvurusu, B. No: 2020/21022, § 51).