Bir davanın, tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edemeyeceği bir dava olup olmadığına kim karar verir?

Bu kararı, davanın niteliğine ve ilgili kanun hükümlerine bakarak davaya bakan hakim verir. Örneğin, bir davanın kamu düzenini ilgilip ilgilendirmediği (nüfus, velayet, kadastro vb.) tespiti hakime aittir. Bu tespit, HMK m.325'in uygulanıp uygulanmayacağı açısından önemlidir.