Haksız fiil nedeniyle açılan tazminat davasında, tarafların sosyal ve ekonomik durumlarının araştırılması (SED araştırması), mahkeme için bir zorunluluk mudur ve bu araştırmanın amacı nedir?

Evet, özellikle manevi tazminat talebi olan davalarda, tarafların sosyal ve ekonomik durumlarının (SED) araştırılması mahkeme için bir zorunluluktur ve Yargıtay tarafından istikrarlı bir şekilde aranan bir usul işlemidir. Bu araştırmanın amacı, Borçlar Kanunu ve Yargıtay içtihatları gereği, tazminat miktarının belirlenmesinde dikkate alınması gereken temel kriterlerden birini somutlaştırmaktır. SED araştırmasıyla; 1) Tarafların gelir durumu, malvarlıkları, meslekleri, eğitim düzeyleri, ailevi durumları gibi bilgiler toplanır. 2) Bu bilgiler, manevi tazminatın 'tatmin' ve 'caydırıcılık' fonksiyonlarını yerine getirecek, taraflardan birini zenginleştirirken diğerini fakirleştirmeyecek, 'hakkaniyete uygun' bir miktarın belirlenmesinde hakime yol gösterir. SED araştırması yapılmadan, soyut kabullerle tazminat miktarının belirlenmesi, eksik inceleme olarak kabul edilir ve Yargıtay tarafından bozma nedeni sayılır. Bu araştırma genellikle, ilgili emniyet müdürlükleri veya jandarma komutanlıklarına müzekkere yazılarak yapılır.