Ceza yargılamasında hukuka aykırı arama ile elde edilen delillerin kullanılıp kullanılamayacağı konusunda Yargıtay 7. Ceza Dairesi’nin 2013/17549 sayılı kararındaki çoğunluk ve karşı oy görüşleri arasındaki temel ayrım noktası, Anayasa'nın 90/son maddesi ve AİHS uygulamalarının yorumlanmasında nasıl ortaya çıkmaktadır?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #325631

Karardaki temel ayrım, delil yasaklarına ilişkin iç hukuk kurallarının (Anayasa m. 38/6, CMK m. 217/2) mutlak uygulanıp uygulanmayacağı ve AİHS'nin bu konudaki rolünün ne olduğudur. **Karşı Oy Görüşü:** Bu görüş, iç hukuktaki delil yasağının mutlak olduğunu savunur. Anayasa ve CMK, hukuka aykırı delillerin kullanılmasını kategorik olarak yasaklamıştır. AİHS ve AİHM kararları ise, insan hakları için bir 'asgari standart' belirler. AİHS'nin 53. maddesi uyarınca, bir devletin kendi iç hukukunda tanıdığı daha ileri düzeydeki bir hakkı (mutlak delil yasağı gibi) Sözleşme sınırlayamaz. AİHM'nin, yargılamanın bütününü adil bulduğu durumlarda hukuka aykırı delillerin kullanımına müdahale etmemesi, Türkiye'nin kendi Anayasası ve yasalarıyla getirdiği daha katı kuralı ortadan kaldırmaz. Dolayısıyla, Anayasa'nın 90. maddesi, uluslararası sözleşmelere üstünlük tanırken, bu durumun iç hukukta tanınan daha geniş bir hakkı daraltacak şekilde yorumlanamayacağını savunur. **Çoğunluk Görüşü:** Bu görüş ise Anayasa'nın 90. maddesini daha geniş yorumlar. AİHM'nin benimsediği 'ölçülülük' ilkesinin, Anayasa'nın 90. maddesi uyarınca bir iç hukuk normu gibi uygulanması gerektiğini savunur. AİHM, Sözleşme'nin 3. maddesi (işkence yasağı) ihlali dışında, hukuka aykırı delillerin kullanımını mutlak olarak yasaklamamakta, yargılamanın bütününde adil olup olmadığına bakmaktadır. Çoğunluk, bu esnek yaklaşımı benimseyerek, kamusal menfaatin bireysel hakkın ihlalinden daha ağır bastığı durumlarda (ölçülülük testi), AİHM içtihatlarına uygun olarak hukuka aykırı delilin kullanılabileceğini kabul eder. Bu yorumda Anayasa m. 90, AİHM içtihatlarını doğrudan uygulanacak bir kural haline getirmektedir.