Türk Ceza Kanunu madde 328'de siyasal veya askerî casusluk suçunda failde aranan 'kast' ve 'özel maksat' (saik) kavramlarını ayrı ayrı tanımlayınız ve bu ikisinin suçun manevi unsurunu nasıl oluşturduğunu açıklayınız. Özel maksadın varlığının ispatında başvurulabilecek kriterleri Yargıtay içtihadıyla birlikte değerlendiriniz.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #324488

TCK madde 328'deki siyasal veya askerî casusluk suçunun manevi unsuru, 'genel kast'ın yanı sıra 'özel maksat' (saik)ın da varlığını gerektirir. **Genel kast**, failin suçun kanuni tanımındaki unsurları bilerek ve isteyerek gerçekleştirmesidir. Yani, failin bilgilerin gizli olduğunu ve bunları temin ettiğini bilmesi yeterlidir. **Özel maksat (saik)** ise, genel kastın ötesinde, failin eylemi gerçekleştirirken güttüğü özel amaç veya gayedir. TCK m. 328 için bu özel maksat 'siyasal veya askerî casusluk'tur; yani bilgileri yabancı bir devlet yararına ve Türkiye Cumhuriyeti Devleti zararına toplama amacıdır. Bu özel maksat, suçu TCK m. 327'den ayıran temel kriterdir. Özel maksat, failin iç dünyasıyla ilgili bir kavram olduğundan, ispatı güçtür ve genellikle dış dünyaya yansıyan davranışlara bakılarak belirlenir. Yargıtay içtihadına göre (Yargıtay 3. CD 2023/22399 E., 2024/2320 K.; Yargıtay 16. CD 2018/2088 E., 2018/2728 K.), özel maksadın varlığının ispatında başvurulabilecek kriterler şunlardır: failin kişilik özellikleri, bilgilerin temin edilme zamanı ve yeri (ülkeler arası gerginlik, terör olayları dönemi gibi), bilgilerin temin edilme yöntemi (gizli kamera, ses kayıt cihazı gibi), bir örgüt mensubu ise örgütün amaç ve faaliyetleri, özel olarak istihbarat birimlerinde görevli kişilerin izinsiz bilgi paylaşımı gibi durumlar. Bu kriterler, yargıcın somut olayın özelliklerine göre özel maksadın varlığına dair vicdani kanaat oluşturmasına yardımcı olur. (TCK m. 328, gerekçe; Yargıtay 3. CD. 2023/22399 E., 2024/2320 K.; Yargıtay 16. CD. 2018/2088 E., 2018/2728 K.)