CMK madde 171'in 2006 ve 2019 yıllarındaki değişikliklerini karşılaştırarak, kamu davasının açılmasının ertelenmesi müessesesinin kapsamındaki suç türleri ve savcının takdir yetkisinin genişleyip genişlemediğini tartışınız. Bu değişikliklerin Türk ceza muhakemesi sistemine etkilerini değerlendiriniz.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #324436

CMK madde 171, kamu davasının açılmasının ertelenmesi (KDAE) müessesesini düzenlerken iki önemli değişiklik geçirmiştir. İlk değişiklik 6/12/2006 tarihli ve 5560/22 md. ile yapılmıştır. Bu değişiklikle, savcıya 'cezayı kaldıran şahsî sebep olarak etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanmasını gerektiren koşulların ya da şahsî cezasızlık sebebinin varlığı halinde' KYOK kararı verme yetkisi tanınmıştır (m. 171/1). Ayrıca, 'şikayete bağlı olup, üst sınırı bir yıl veya daha az süreli hapis cezasını gerektiren suçlardan dolayı' KDAE kararı verebileceği öngörülmüştür (m. 171/2-eski). İkinci önemli değişiklik 17/10/2019 tarihli ve 7188/19 md. ile yapılmıştır. Bu değişiklikte, KDAE kapsamındaki suçlar 'Uzlaştırma ve önödeme kapsamındaki suçlar hariç olmak üzere, üst sınırı üç yıl veya daha az süreli hapis cezasını gerektiren suçlar' olarak genişletilmiştir (m. 171/2-yeni). Böylece savcının takdir yetkisi, ceza üst sınırı açısından daha geniş bir suç yelpazesini kapsar hale gelmiştir. Ayrıca, 2019 değişikliğiyle KDAE hükümlerinin uygulanmayacağı suçlar (örgüt, kamu görevlileri ve cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar) açıkça belirtilmiştir (m. 171/6). Bu değişiklikler, ceza adalet sisteminde yargılama ekonomisi ve alternatif çözüm yollarının daha etkin kullanılması amacını taşımakta, savcının takdir yetkisini hem genişletmekte (suç kapsamı) hem de belirli hassas suçlarda kısıtlamaktadır (istisnalar). (CMK m. 171; 5560 SK m. 22; 7188 SK m. 19)