Yargıtay 9. Ceza Dairesi'nin 2008/6230 E. sayılı kararında, akıl hastası olduğu iddia edilen şüpheli hakkında CMK m. 74'teki 'gözlem altına alma' usulünün uygulanmadan sağlık kurulu raporu alınması ve buna dayanılarak KYOK verilmesi ile güvenlik tedbiri talebinde bulunulması nasıl değerlendirilmiştir? CMK m. 74'ün uygulanma alanı nedir?
Yargıtay 9. Ceza Dairesi'nin 2008/6230 E., 2009/1 K. sayılı kararında, akıl hastası olduğu iddia edilen şüpheli Yahya hakkında yürütülen süreç ele alınmıştır. **Olay ve Değerlendirme:** 1. Soruşturma sırasında Karadeniz Teknik Üniversitesi Farabi Hastanesi Başhekimliği'nden alınan sağlık kurulu raporunda, şüphelinin psikotik bozukluk içinde olduğu ve işlediği suçu tamamen rahatsızlığının neticesinde meydana getirdiği, bu nedenle TCK m. 32/1'den (akıl hastalığı nedeniyle ceza sorumluluğunun olmaması) yararlanabileceği belirtilmiştir. 2. Cumhuriyet Başsavcılığı, bu rapora dayanarak şüpheli hakkında kovuşturmaya yer olmadığına (KYOK) karar vermiş ve ayrıca TCK m. 32/1 uyarınca şüpheli hakkında güvenlik tedbirine (yüksek güvenlikli sağlık kurumunda koruma ve tedavi) hükmolunması için Sulh Ceza Hakimliğine talepte bulunmuştur. 3. Sulh Ceza Hakimliği, CMK m. 74'teki (şüpheli veya sanığın akıl hastalığının tespiti için gözlem altına alınması) usulün uygulanmadığı gerekçesiyle güvenlik tedbiri talebini reddetmiştir. Bu karar Ağır Ceza Mahkemesince de onanmıştır. **Yargıtay'ın Değerlendirmesi:** - **CMK m. 74'ün Uygulanma Alanı:** Yargıtay, CMK m. 74'teki 'gözlem altına alma' düzenlemesinin, madde metninden de anlaşılacağı üzere **soruşturma ve kovuşturma evresinde** söz konusu olacağını belirtmiştir. Somut olayda ise Cumhuriyet Başsavcılığı'nca verilen KYOK ile bu evreler sona ermiştir. Bu nedenle, KYOK verildikten sonra güvenlik tedbiri talebi aşamasında CMK m. 74'teki usulün (gözlem altına alma) uygulanamayacağını ifade etmiştir. - **Güvenlik Tedbiri Talebinin Niteliği:** Savcının, KYOK verdikten sonra, TCK m. 32/1 uyarınca akıl hastası şüpheli hakkında koruma ve tedavi amaçlı güvenlik tedbiri kararı verilmesi için Sulh Ceza Hakimliğine başvurmasında bir isabetsizlik bulunmadığını belirtmiştir. - **Gözlem Altına Almanın Zorunlu Olmaması:** Sağlık kuruluşlarınca akıl hastalığının saptanması işlemi sırasında gözlem altına alınmanın zorunlu olmadığını, CMK m. 74'teki gözlem altına almanın ancak bilirkişinin uygun görüşü doğrultusunda ve gerektiğinde başvurulabilecek bir kontrol yöntemi olduğunu vurgulamıştır. Somut olayda böyle bir uzman hekim görüşü de yoktur. - **Mahkemenin Yeniden Rapor Aldırma Yetkisi:** Güvenlik tedbiri istemini inceleyecek mahkemenin (Sulh Ceza Hakimliği) gerektiğinde yeniden başka kurumlardan rapor aldırmasına hukuken olanak bulunduğunu belirtmiştir. **Sonuç:** Yargıtay, CMK m. 74'teki gözlem altına alma usulünün soruşturma/kovuşturma aşamasına özgü olduğunu, KYOK sonrası güvenlik tedbiri talebi aşamasında uygulanamayacağını, mevcut sağlık kurulu raporuna dayanılarak güvenlik tedbiri talebinde bulunulabileceğini ve mahkemenin bu talebi esastan incelemesi gerektiğini belirterek, talebin CMK m. 74 uygulanmadığı gerekçesiyle reddedilmesini hukuka aykırı bulmuş ve kararı bozmuştur.