CMK Madde 171/2 uyarınca kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararı verilebilmesi için 'yeterli şüphenin varlığına rağmen' ifadesi kullanılırken, CMK Madde 171/1'de 'etkin pişmanlık' veya 'şahsi cezasızlık' halinde KYOK verilebileceği belirtilmiştir. Bu iki fıkra arasındaki 'yeterli şüphe' kavramı açısından bir fark var mıdır? Yani, CMK m. 171/1 uygulanırken de yeterli şüphe aranır mı?
CMK Madde 171'in birinci ve ikinci fıkraları, Cumhuriyet savcısının takdir yetkisini kullandığı farklı durumları düzenler ve 'yeterli şüphe' kavramı açısından aralarında bir nüans vardır: **CMK Madde 171/2 (Kamu Davasının Açılmasının Ertelenmesi):** - Bu fıkra açıkça 'yeterli şüphenin varlığına rağmen' ifadesini kullanır. Yani, erteleme kararı verilebilmesi için öncelikle suçun işlendiğine dair kamu davası açmaya yetecek düzeyde (CMK m. 170/2 anlamında) bir şüphenin bulunması gerekir. Eğer yeterli şüphe yoksa zaten KYOK (CMK m. 172/1 uyarınca delil yetersizliğinden) verilmelidir, erteleme gündeme gelmez. **CMK Madde 171/1 (Etkin Pişmanlık veya Şahsi Cezasızlık Halinde KYOK):** - Bu fıkra, 'Cezayı kaldıran şahsî sebep olarak etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanmasını gerektiren koşulların ya da şahsî cezasızlık sebebinin varlığı halinde, Cumhuriyet savcısı kovuşturmaya yer olmadığı kararı verebilir.' der. - Bu fıkrada 'yeterli şüphe' ifadesi açıkça geçmez. Ancak, etkin pişmanlık veya şahsi cezasızlık sebebinden bahsedebilmek için öncelikle ortada işlenmiş bir suçun ve bu suçu işlediğine dair şüphe bulunan bir kişinin olması gerekir. Eğer suç hiç işlenmemişse veya failin kim olduğu belli değilse, etkin pişmanlık veya şahsi cezasızlık tartışması anlamsızlaşır. - Dolayısıyla, CMK m. 171/1'in uygulanabilmesi için de, en azından suçun işlendiğine ve failin kim olduğuna dair bir 'şüphe' düzeyinin (bu, iddianame düzenlenecek kadar 'yeterli şüphe' olmasa bile, en azından soruşturmayı haklı kılacak bir 'basit şüphe' veya 'makul şüphe' olabilir) bulunması gerektiği kabul edilebilir. Ancak buradaki temel odak, suçun işlendiğine dair şüphe olsa bile, fail hakkında ceza verilemeyecek bir durumun (cezayı kaldıran etkin pişmanlık veya şahsi cezasızlık) varlığıdır. **Fark:** - CMK m. 171/2'de, dava açılmasını gerektirecek 'yeterli şüphe' vardır, ancak savcı kamu yararı vb. nedenlerle davayı erteler. - CMK m. 171/1'de ise, suç işlenmiş ve fail belli olsa dahi, kanun failin cezalandırılmamasını öngören özel bir neden (etkin pişmanlık veya şahsi cezasızlık) kabul etmiştir. Bu durumda savcı, 'nasılsa ceza almayacak' düşüncesiyle KYOK verebilir. Burada şüphenin yoğunluğu ikinci plandadır; önemli olan cezayı kaldıran bir sebebin varlığıdır. Teorik olarak, eğer bir suçta hem yeterli şüphe varsa hem de cezayı kaldıran etkin pişmanlık koşulları oluşmuşsa, savcı CMK m. 171/1'e göre KYOK verebilir. Eğer sadece yeterli şüphe varsa ve diğer erteleme koşulları (CMK m. 171/3) mevcutsa, CMK m. 171/2'ye göre ertelemeye gidebilir. Eğer yeterli şüphe dahi yoksa, CMK m. 172/1'e göre (delil yetersizliğinden) KYOK vermelidir.