Yargıtay 4. Ceza Dairesi'nin 2005/9424 E. sayılı kararında, 4483 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanun kapsamında olan bir görevli hakkında, gerekli soruşturma izni alınmadan yapılan soruşturma sonucu verilen 'kovuşturmaya yer olmadığı kararı'nın hukuki geçerliliği nasıl değerlendirilmiştir? İzin alınamaması durumunda savcının vermesi gereken karar ne olmalıdır?

Yargıtay 4. Ceza Dairesi'nin 2005/9424 E., 2006/10703 K. sayılı kararında, 4483 sayılı Kanun kapsamında olan bir köy muhtarı hakkında, gerekli soruşturma izni alınmadan Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen soruşturma sonucu verilen 'kovuşturmaya yer olmadığı kararı'nın (KYOK) hukuki geçerliliği tartışılmıştır. Dairenin değerlendirmesi şöyledir: 1. **İzin Koşulu:** 4483 sayılı Kanun kapsamındaki görevliler ve suçlar bakımından ceza soruşturması açılabilmesi 'izin koşuluna' bağlanmıştır. Cumhuriyet savcıları, bu kanun kapsamındaki suçlarla ilgili bir ihbar veya şikayet aldıklarında, ivedilikle toplanması gerekli ve kaybolma ihtimali bulunan delilleri tespitten başka hiçbir işlem yapmayarak ilgili merciden (örneğin kaymakamlıktan) soruşturma izni istemelidirler (4483 s.K. m. 4). 2. **Soruşturmanın Başlaması:** Ceza soruşturması, ancak bu iznin doğrudan veya itiraz sonucunda verilmesi durumunda başlar (4483 s.K. m. 11). 3. **İzin Alınmadan Verilen KYOK'un Geçerliliği:** Eğer gerekli soruşturma izni alınamamışsa (veya hiç istenmemişse), ceza soruşturması hukuken 'başlamamış' sayılır. Bu durumda, CMK m. 172 anlamında bir 'kovuşturmaya yer olmadığı kararı' verilemez. Kararda, 'yasal usule uygun olarak başlatılmayan soruşturma hakkında kovuşturmaya yer olmadığına dair verilmiş bulunan ... kararın hukuken geçerli bulunmadığı' ifade edilmiştir. 4. **İzin Alınamaması Durumunda Verilmesi Gereken Karar:** Eğer 4483 sayılı Kanun uyarınca gerekli soruşturma izni alınamazsa (örneğin yetkili merci izin vermezse ve bu karar kesinleşirse), Cumhuriyet savcısının vermesi gereken karar, bir KYOK değil, **'işlem yapılmasına yer olmadığı'** kararıdır. Çünkü soruşturma şartı olan izin gerçekleşmemiştir ve bu nedenle ceza soruşturması açılamamıştır. Somut olayda, savcılık soruşturma izni istemeden KYOK vermiş, ancak sonradan Bölge İdare Mahkemesi Kaymakamlığın 'soruşturma izni verilmemesi' kararını kaldırarak izin vermiş. Bu durumda, Yargıtay, ilk KYOK'un geçersiz olduğunu ve idare mahkemesi kararıyla verilen soruşturma izni uyarınca yeniden usulüne uygun bir soruşturma yapılması gerektiğini belirtmiştir. İkinci kez, ilk geçersiz KYOK'a dayanarak verilen KYOK'a yapılan itirazın reddedilmesi de hukuka aykırı bulunmuştur.