Yargıtay 16. Ceza Dairesi'nin 2018/2088 E. sayılı MİT tırları kararının karşı oy gerekçelerinden birinde, Anayasa m. 83/4 hükmü ('Tekrar seçilen milletvekili hakkında soruşturma ve kovuşturma, Meclisin yeniden dokunulmazlığını kaldırmasına bağlıdır.') ile Anayasa'ya eklenen geçici 20. madde arasındaki ilişki nasıl yorumlanmış ve sanığın yeniden milletvekili seçilmesi durumunda yargılamanın durması gerektiği neden savunulmuştur?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #324402

Yargıtay 16. Ceza Dairesi'nin 2018/2088 E. sayılı MİT tırları kararındaki bir karşı oy gerekçesinde (Üye Hakim Eyüp Yeşil'e ait olduğu anlaşılan), Anayasa m. 83/4 ile Anayasa'ya 6718 sayılı Kanunla eklenen geçici 20. madde arasındaki ilişki, çoğunluk görüşünden farklı yorumlanmıştır. **Karşı Oy Gerekçesindeki Temel Argümanlar:** 1. **Anayasa m. 83/4'ün Genel Kural Olması:** Anayasa m. 83/4, tekrar seçilen bir milletvekili hakkında daha önce dokunulmazlığı kaldırılmış olsa bile, yeni yasama döneminde yargılamaya devam edilebilmesi için Meclis'in yeniden dokunulmazlığı kaldırması gerektiğini amirdir. Bu, her seçim döneminin yasama dokunulmazlığı açısından yeni bir başlangıç olduğu anlamına gelir. 2. **Geçici 20. Maddenin Amacı ve Kapsamı:** Anayasa'ya eklenen geçici 20. madde, belirli bir tarihte (20.05.2016) mevcut olan dokunulmazlık dosyaları için Anayasa m. 83/2'nin birinci cümlesinin (Meclis kararı olmadıkça yargılanamama) uygulanmayacağını düzenleyerek, o dönemdeki milletvekillerinin yargılanmasının önünü açmıştır. Karşı oya göre bu, 'toplu bir dokunulmazlık kaldırılması' veya 'izin prosedürünün bir defaya mahsus kaldırılması' niteliğindedir ve sadece o yasama dönemi için geçerlidir. 3. **Kanun Koyucunun İradesi:** Karşı oyda, geçici 20. maddenin görüşmeleri sırasında TBMM Anayasa ve Adalet Karma Komisyonu Başkanı'nın, 'Anayasanın 83/4. maddesinin varlığını sürdürdüğü, tekrar seçilen milletvekilinin dokunulmazlığının yeniden kazanılacağı' yönündeki açıklamalarına atıf yapılmıştır. Bu, kanun koyucunun geçici 20. maddeyi, Anayasa m. 83/4'ü bertaraf edecek şekilde yorumlamadığına işaret eder. 4. **Özel Norm - Genel Norm İlişkisinin Reddi:** Çoğunluk görüşünün geçici 20. maddeyi Anayasa m. 83/2 karşısında 'Anayasal özel hüküm' olarak nitelemesi eleştirilmiş, geçici bir maddenin sürekli bir Anayasa hükmü karşısında bu şekilde yorumlanamayacağı, istisna kurallarının dar yorumlanması gerektiği belirtilmiştir. **Sonuç:** Bu gerekçelerle karşı oyda, sanık Enis Berberoğlu'nun 24 Haziran 2018'de yeniden milletvekili seçilmesiyle birlikte, Anayasa m. 83/4 uyarınca yasama dokunulmazlığını yeniden kazandığı savunulmuştur. Geçici 20. maddenin etkisi, sanığın yeniden seçilmesiyle sona ermiştir. Dolayısıyla, yargılamaya devam edilebilmesi için TBMM'nin yeniden dokunulmazlığını kaldırması gerektiği, bu şart gerçekleşene kadar da CMK m. 223/8 uyarınca **yargılamanın durmasına** karar verilmesi gerektiği ifade edilmiştir. Bu yorum, yasama dokunulmazlığının her seçim dönemi için yenilendiği ve geçici düzenlemelerin bu temel kuralı kalıcı olarak değiştiremeyeceği prensibine dayanmaktadır.