Cumhuriyet savcısının kovuşturmaya yer olmadığı (KYOK) kararı verme yetkisini CMK madde 171/1 ve 172. maddeler çerçevesinde karşılaştırarak, bu iki durum arasındaki temel farkları ve her bir kararın yargısal denetime tabi olup olmadığı hususunu değerlendiriniz.

CMK madde 171/1 ve 172, Cumhuriyet savcısının kovuşturmaya yer olmadığı kararı verme yetkisini düzenler ancak farklı koşullar ve sonuçlar içerir. CMK madde 171/1'e göre, 'Cezayı kaldıran şahsî sebep olarak etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanmasını gerektiren koşulların ya da şahsî cezasızlık sebebinin varlığı halinde, Cumhuriyet savcısı kovuşturmaya yer olmadığı kararı verebilir.' Bu karar, savcının takdir yetkisi dahilinde verdiği ve genellikle yargısal denetime tabi olmayan (itiraz edilemeyen) bir karardır. Zira bu durumda suçun maddi veya manevi unsurları oluşsa bile, kanun koyucu özel bir nedenden dolayı ceza verilmemesini veya soruşturma yapılmamasını uygun görmüştür. CMK madde 172 ise, 'soruşturma evresi sonunda toplanan deliller, suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturmuyorsa' veya 'kovuşturma olanağının bulunmaması halinde' KYOK kararı verilebileceğini düzenler. Bu karar, yargısal denetime tabidir ve suçtan zarar gören CMK m. 173'e göre itiraz edebilir. Temel fark, CMK m. 171/1'deki KYOK'un suçun ispatına rağmen özel bir durum nedeniyle (etkin pişmanlık/cezasızlık sebebi) verilmesi ve itiraza kapalı olması; CMK m. 172'deki KYOK'un ise yeterli şüphe yokluğu veya kovuşturma imkansızlığı nedeniyle verilmesi ve itiraza açık olmasıdır. (CMK m. 171/1, 172, 173; Yargıtay 1. CD. 2009/16787 E., 2010/7000 K.)