Hukuk yargılamasında 'somutlaştırma yükü' (HMK m. 194) ne anlama gelir? Bu yükümlülüğün, 'taraflarca getirilme ilkesi' ve 'ispat yükü' ile ilişkisini açıklayınız.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #323631

'Somutlaştırma yükü' (HMK m. 194), tarafların dayandıkları vakıaları (olguları) genel, soyut ve belirsiz ifadelerle değil; yer, zaman, kişi ve olay örgüsü gibi unsurlarla, ispata elverişli şekilde ayrıntılandırarak mahkemeye sunma zorunluluğudur. Bu yükümlülük, 'taraflarca getirilme ilkesi'nin (HMK m. 25) doğal bir sonucudur. Taraflar sadece dava malzemesini getirmekle kalmaz, bu malzemeyi hâkimin anlayabileceği ve karşı tarafın savunma yapabileceği ölçüde somutlaştırmakla da yükümlüdür. 'İspat yükü' ile ilişkisi ise şöyledir: İspat yükü, hangi tarafın hangi vakıayı kanıtlaması gerektiğini belirler. Somutlaştırma yükü ise, bu vakıanın nasıl ileri sürülmesi gerektiğini düzenler. Bir taraf, ispat yükü altındaki bir vakıayı yeterince somutlaştırmazsa, mahkeme o vakıayı ispatlanmamış sayabilir veya karşı tarafın bu soyut iddiaya karşı savunma yapması zorlaşır. Örneğin, 'davalı bana borcunu ödemedi' demek soyut bir iddiadır. 'Davalı, 15.01.2023 tarihinde X bankası aracılığıyla yapması gereken 10.000 TL'lik kira ödemesini yapmamıştır' demek ise somutlaştırılmış bir iddiadır ve ispata daha elverişlidir.