CMK m.170/1 'Kamu davasını açma görevi, Cumhuriyet savcısı tarafından yerine getirilir' hükmü ile CMK m.175/1 'Kovuşturma, iddianamenin kabulüyle başlar' hükmü birlikte değerlendirildiğinde, kamu davasını teknik olarak kimin açtığı söylenebilir? Makaledeki tartışmayı esas alarak bu hukuki süreci açıklayınız.
Cevap: Bu iki hüküm, kamu davasının açılmasının iki aşamalı bir süreç olduğunu göstermektedir ve davanın teknik olarak kim tarafından açıldığı konusunda bir nüans barındırmaktadır. Makaledeki tartışma da bu nüansı vurgular: 1) Savcının Rolü (Süreci Başlatan): CMK m.170/1 uyarınca, kamu davası açma 'görev ve yetkisi' Cumhuriyet savcısına aittir. Savcı, soruşturma sonunda topladığı delillerle 'yeterli şüpheye' ulaşırsa, bir iddianame düzenleyerek bunu mahkemeye sunar. Bu eylem, kamu davasının açılması sürecini 'başlatan' iradedir. Bu anlamda, halk arasında ve hatta kanun lafzında 'davayı savcı açar' denilmesi yanlış değildir. 2) Mahkemenin Rolü (Süreci Tamamlayan): Ancak, savcının iddianameyi mahkemeye sunması, davanın otomatik olarak açıldığı anlamına gelmez. CMK m.174'e göre mahkeme, iddianameyi 15 gün içinde inceleyerek iade etme yetkisine sahiptir. Dava, ancak mahkemenin iddianameyi iade etmeyip, açık veya zımni olarak 'kabul etmesiyle' hukuken açılmış olur (CMK m.175/1). Bu kabul kararı, yargılamanın başlayacağını teyit eden ve süreci 'tamamlayan' hukuki işlemdir. Sonuç olarak, kamu davasını teknik ve hukuki anlamda 'açan', iddianamenin kabulü kararıyla 'mahkeme'dir. Ancak bu sürecin başlatılması ve davanın mahkemenin önüne getirilmesi görevi 'savcılığa' aittir. Dolayısıyla, kamu davasının açılması, savcılığın başlatan iradesi ile mahkemenin onaylayan ve tamamlayan kararının birleşmesiyle gerçekleşen iki aşamalı bir süreçtir.