Kovuşturma aşamasında mahkemenin, CMK m.218 uyarınca 'bekletici sorun' (prejudicial question) nedeniyle durma kararı vermesi ne anlama gelir? Bir ceza davasında, hangi tür sorunlar bekletici sorun olarak kabul edilebilir ve bu durumun 'davanın bir oturumda bitirilmesi' ilkesine etkisi nedir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #323346

Cevap: 'Bekletici sorun', bir ceza davasında verilecek hükmün, başka bir mahkeme veya idari makam tarafından çözülmesi gereken bir hukuki sorunun sonucuna bağlı olması durumudur. CMK m.218, bu gibi durumlarda mahkemenin, o sorunun çözülmesini beklemek üzere yargılamaya ara vererek 'durma kararı' vermesine olanak tanır. Bir ceza davasında bekletici sorun olarak kabul edilebilecek durumlara örnekler: 1) Evlilik Birliğinin Varlığı: Sanığın, TCK m.230'daki birden çok evlilik suçundan yargılandığı bir davada, sanığın önceki evliliğinin geçerli olup olmadığına ilişkin bir boşanma veya evliliğin butlanı davasının sonucu bekletici sorun yapılabilir. 2) Belgenin Sahteliği İddiası: Yargılamada kullanılan ve hükmü etkileyecek bir belgenin sahte olduğu iddia edilmiş ve bu konuda ayrı bir ceza davası açılmışsa, o davanın sonucu beklenebilir. 3) Mülkiyetin Aidiyeti: Sanığın, başkasının malına zarar verme suçundan (TCK m.151) yargılandığı bir davada, zarar verilen malın kime ait olduğuna dair bir hukuk mahkemesinde mülkiyet davası varsa, bu davanın sonucu bekletici sorun teşkil edebilir. Bekletici sorun nedeniyle durma kararı verilmesi, CMK m.190'da düzenlenen 'davanın bir oturumda bitirilmesi' (kesintisizlik) ilkesinin zorunlu bir istisnasını oluşturur. Çünkü ceza mahkemesinin, kendi uzmanlık alanı dışındaki bir hukuki sorunu çözmeden davaya devam etmesi, hatalı bir hüküm kurmasına neden olabilir. Bu nedenle, daha doğru bir karar verebilmek için yargılamanın durdurulması, kesintisizlik ilkesine tercih edilir.