CMK m. 201'de düzenlenen 'doğrudan soru yöneltme' hakkı kimlere tanınmıştır ve bu hakkın kullanımı ile mahkeme başkanı/hâkim aracılığıyla soru sorma arasındaki fark nedir?

CMK m. 201'de düzenlenen 'doğrudan soru yöneltme' hakkı, modern ceza yargılamasının 'çelişmeli yargılama' ve 'silahların eşitliği' ilkelerinin bir yansımasıdır. Bu hak, duruşmadaki profesyonel aktörlere tanınmıştır. Buna göre; **Cumhuriyet savcısı, müdafi (sanık avukatı) veya vekil (katılan avukatı) sıfatıyla duruşmaya katılan avukat**, sanığa, katılana, tanıklara, bilirkişilere ve duruşmaya çağrılmış diğer kişilere, araya mahkeme başkanı girmeksizin, doğrudan soru yöneltebilir. Buna karşılık, **sanık ve katılan** ise doğrudan soru sorma hakkına sahip değildir. Onlar, sorularını mahkeme başkanı veya hâkim aracılığıyla yöneltirler. Başkan, soruyu uygun görürse ilgili kişiye sorar. Temel fark, birinde sorunun muhatabına vasıtasız olarak yöneltilmesi, diğerinde ise mahkemenin bir 'filtre' veya 'kanal' görevi görmesidir. Yöneltilen soruya itiraz edildiğinde ise, sorunun sorulup sorulmayacağına nihai olarak mahkeme başkanı karar verir.