657 sayılı DMK'ya göre, görevden uzaklaştırılan bir memur hakkında '10 iş günü içinde soruşturmaya başlanması' şartının (DMK m.139) ihlal edilmesi, görevden uzaklaştıran amir açısından ne gibi sorumluluklar doğurur?

Cevap: 657 sayılı DMK m.139, görevden uzaklaştırma tedbirinin keyfi olarak kullanılmasını önlemek amacıyla, bu tedbiri uygulayan amire ciddi sorumluluklar yüklemiştir. Maddeye göre, 'Görevinden uzaklaştırılan Devlet memurları hakkında görevden uzaklaştırmayı izleyen 10 iş günü içinde soruşturmaya başlanması şarttır.' Bu şarta uymayan amirler hakkında üç tür sorumluluk doğar: 1) Hukuki Sorumluluk: 10 iş günü içinde soruşturma başlatılmaması, görevden uzaklaştırma işlemini hukuka aykırı hale getirir. Memur, bu aykırılığa dayanarak idari yargıda iptal davası açabilir. Ayrıca, bu hukuka aykırı işlem nedeniyle uğradığı maddi (kesilen maaş gibi) ve manevi zararlar için tam yargı davası açarak tazminat talep edebilir. Devlet bu tazminatı öderse, kusurlu amire rücu edebilir. 2) Mali Sorumluluk: Amir, keyfi veya garazla hareket ettiğinin anlaşılması halinde, sebep olduğu kamu zararından (örneğin haksız yere ödenen tazminatlar) şahsen sorumlu tutulabilir. 3) Cezai Sorumluluk: Amirin bu eylemi, somut olayın koşullarına göre TCK'da düzenlenen 'görevi kötüye kullanma' (TCK m.257) gibi bir suçu oluşturabilir. Bu durumda amir hakkında ceza soruşturması ve kovuşturması yapılabilir. Bu düzenleme, görevden uzaklaştırma gibi ağır bir tedbirin ancak ciddi ve somut gerekçelerle ve usulüne uygun olarak uygulanmasını temin etmeyi amaçlayan önemli bir güvencedir.