Kovuşturma aşamasında, CMK m.188 uyarınca 'duruşmada hazır bulunacaklar' kimlerdir? Bu kişilerden hangilerinin yokluğu, duruşmanın yapılamamasına ve mutlak bir bozma nedenine yol açar?

Cevap: CMK m.188'e göre, duruşmada hazır bulunması gereken kişiler şunlardır: Hükme katılacak hakimler, Cumhuriyet savcısı, zabıt katibi ve kanunun zorunlu müdafiliği kabul ettiği hallerde müdafi. Bu kişilerin yokluğu farklı hukuki sonuçlar doğurur. 1) Hakimler ve Zabıt Katibi: Hükme katılacak hakimlerin ve zabıt katibinin yokluğu, duruşmanın yapılamamasına neden olur. Bu, mahkemenin usulüne uygun olarak teşekkül etmemesi anlamına gelir ve CMK m.289/1-a uyarınca 'kesin hukuka aykırılık' hali, yani mutlak bir bozma nedenidir. 2) Cumhuriyet Savcısı: Savcının duruşmada bulunması kural olarak zorunludur. Yokluğu, iddianın temsil edilmemesi anlamına gelir ve CMK m.289/1-g uyarınca bu da bir mutlak bozma nedenidir. Ancak, metinde de belirtilen CMK Yürürlük Kanunu'nun Geçici 9. maddesi gibi özel düzenlemelerle, asliye ceza mahkemelerinde belirli bir tarihe kadar savcının bulunmaması istisnası getirilmiştir. Bu istisna dışında savcının yokluğu, hükmün bozulmasını gerektirir. 3) Zorunlu Müdafi: CMK m.150'ye göre müdafi görevlendirilmesinin zorunlu olduğu hallerde (örneğin, sanığın 18 yaşından küçük olması, alt sınırı 5 yıldan fazla hapis cezasını gerektiren bir suçtan yargılanması vb.), müdafiin duruşmada hazır bulunması şarttır. Zorunlu müdafiin yokluğunda duruşma yapılması, savunma hakkının kısıtlanması niteliğindedir ve CMK m.289/1-e uyarınca bu da bir mutlak bozma nedenidir.