Bir idari işlem olan 'görevden uzaklaştırma' kararına karşı açılacak iptal davasında, 'yürütmenin durdurulması' (YD) talebinin kabulü için İYUK m.27'de aranan şartlar nelerdir? Bu şartların 'görevden uzaklaştırma' işleminin niteliği açısından nasıl somutlaştırılabileceğini tartışınız.

Cevap: İYUK m.27'ye göre bir idari işlemin yürütmesinin durdurulmasına karar verilebilmesi için iki şartın birlikte gerçekleşmesi gerekir: 1) İdari işlemin uygulanması halinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğması. 2) İdari işlemin açıkça hukuka aykırı olması. Bu şartlar, 'görevden uzaklaştırma' işleminin niteliği açısından şu şekilde somutlaştırılabilir: 1) Telafisi Güç veya İmkânsız Zarar: Görevden uzaklaştırma, memurun maaşının 1/3'ünün kesilmesine, mesleki itibarının zedelenmesine, kariyer planlamasının ve psikolojisinin olumsuz etkilenmesine yol açan bir işlemdir. Memur, fiilen görevini yapmaktan alıkonulur. Bu durumlar, dava sonunda işlem iptal edilse bile tam olarak telafi edilemeyecek nitelikte zararlar olarak kabul edilebilir. Özellikle mesleki itibar kaybı, 'telafisi güç' zararın tipik bir örneğidir. 2) Açıkça Hukuka Aykırılık: Görevden uzaklaştırma işleminin açıkça hukuka aykırı olduğu durumlar şunlar olabilir: a) Yetkisiz bir makam tarafından karar verilmesi (DMK m.138'e aykırılık). b) Kanunda öngörülen sürelere uyulmaması (örn: 10 iş günü içinde soruşturmaya başlanmaması veya 2 ayda bir durumun gözden geçirilmemesi - DMK m.139, 145). c) Tedbirin sebebinin (görevde kalmasında sakınca) somut ve makul gerekçelerle ortaya konulamaması, kararın keyfi veya garaz gibi amaçlarla alınması. d) DMK m.143'teki zorunlu iade halleri (örn: beraat, KYOK kararı) oluşmasına rağmen göreve iade edilmemesi. Mahkeme, bu iki şartın birlikte var olduğuna kanaat getirirse, dava sonuçlanıncaya kadar memurun görevine dönmesini sağlayan yürütmenin durdurulması kararını verebilir.